Debaty sejmoweDruga Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sadzenia, utrzymania oraz usuwania drzew i krzewów w pasie drogowym poza obszarami zabudowanymi

   W nawiązaniu do interpelacji nr 1655 z dnia 25 marca 1999 r. pana posła Wiktora Osika w sprawie sadzenia, utrzymywania oraz usuwania drzew i krzewów w pasie drogowym poza obszarami zabudowanymi przedkładam poniższe wyjaśnienia.    Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DzU nr 14, poz. 60 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym przez przepis art. 52 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową (DzU nr 106, poz. 668) zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do właściwości którego należą sprawy z zakresu planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg. W świetle ust. 2 przywołanego przepisu ustawy o drogach publicznych zarządcą dróg krajowych, określonych w art. 5 tejże ustawy, jest generalny dyrektor dróg publicznych, zarządcą dróg wojewódzkich, określonych w art. 6 - zarząd województwa, zarządcą dróg powiatowych, wskazanych w art. 6a - zarząd powiatu, a zarządcą dróg gminnych, o których mowa w art. 7 - zarząd gminy. Regulacja art. 19 ust. 5 wspomnianej ustawy przewiduje ponadto, iż w stosunku do wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspressowych, w granicach miast na prawach powiatu zarządcą jest zarząd miasta. Wskazanym powyżej zarządcom dróg zostały przypisane do realizacji ustawowe zadania. Ich katalog zawiera przepis art. 20 ustawy o drogach publicznych. Do zarządców poszczególnych dróg należy m.in. sadzenie, utrzymanie oraz usuwanie drzew i krzewów oraz pielęgnacja zieleni w pasie drogowych poza obszarami zabudowanymi, o czym stanowi przepis art. 20 pkt 16 powoływanej ustawy.    Pragnę jednakże nadmienić, iż wspomniany zapis bez wątpienia nie oznacza obowiązku wykonywania wymienionych działań jedynie poza obszarami zabudowanymi. Katalog zadań nałożonych na zarządców dróg, zawarty w art. 20 przywołanego aktu prawnego, nie stanowi bowiem katalogu zamkniętego, w którym wyliczone są enumeratywnie wyłącznie możliwości. Wskazywać na to może brzmienie początku przywołanego przepisu: ˝Do zarządcy drogi należy w szczególności (...)˝, po którym następuje wyliczenie zadań należących do zarządców dróg. Wydaje się więc, iż jeśli zarządca drogi wykonuje wspomniane czynności poza obszarami zabudowanymi, to może je również wykonywać na podległej jego zarządowi drodze na obszarze zabudowanym. Zarządca drogi może, na mocy art. 21 przedmiotowej ustawy, wykonywać swoje obowiązki przy pomocy powołanej przez siebie jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi. Jednakże gdyby jednostka taka nie została powołana, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca drogi. Pragnę również nadmienić, iż przepisy ustawy o drogach publicznych dopuszczają możliwość przekazywania zarządzania drogami publicznymi między poszczególnymi zarządcami dróg. Jak stanowi art. 19 ust. 4, wspomniane przekazanie może jednak nastąpić wyłącznie w drodze porozumień pomiędzy zarządcami dróg.    Przepis art. 2a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, dodany przez ustawę o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa, przewiduje, iż drogi krajowe stanowią własność skarbu państwa. Ust. 2 tegoż przepisu określa z kolei, iż drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Nawiązując do definicji drogi lub pasa drogowego, zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, należy stwierdzić, iż - jak się wydaje - właścicielem zieleni, drzew i krzewów rosnących w pasie drogowym jest właściciel konkretnej drogi. Usunięcie drzewa z takiego pasa należy do kompetencji zarządcy danej drogi lub zarządu drogi powołanego przez zarządcę. Pragnę nadmienić, iż nie oznacza to jednocześnie możliwości usunięcia zieleni, drzew lub krzewów rosnących na pasie drogowym w sposób dowolny, bez stosownego porozumienia w tej kwestii. W takiej sytuacji zarządca drogi, sprawujący zarząd w imieniu właściciela drogi, może jedynie w drodze porozumienia przekazać część swoich kompetencji innemu zarządcy, np. zarząd województwa, będący zarządcą dróg wojewódzkich, może zawrzeć porozumienie z zarządem gminy w sprawie usunięcia drzew rosnących w pasie drogowym podlegającym zarządowi województwa.    Nawiązując do podniesionej przez pana posła kwestii obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (DzU nr 6 poz. 33 z późn. zm.), pragnę wyjaśnić, iż wspomniany akt prawny w świetle obowiązujących przepisów nie stracił mocy wiążącej w całości. Należy natomiast przyjąć, iż nie wydaje się wskazane stosowanie przepisów rozdziału 5 rozporządzenia dotyczących zasad zarządzania i finansowania oraz oznakowania dróg wewnętrznych. Mocą przepisów ustawy o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa został bowiem skreślony art. 11 ustawy o drogach publicznych, którego to ust. 2 stanowił m.in. podstawę do wydania jako aktu wykonawczego przywołanego powyżej rozporządzenia. Pragnę jednocześnie zaznaczyć, iż pozostałe przepisy wspomnianego rozporządzenia można stosować jedynie wtedy, gdy nie stoją one w sprzeczności z regulacjami ustawy o drogach publicznych.    Minister    Janusz Tomaszewski    Warszawa, dnia 19 kwietnia 1999 r.