Debaty sejmoweDruga Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niekorzystnych warunków funkcjonowania małych przedsiębiorców prowadzących działalność w lokalach użytkowych administrowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, wynikających z przepisów ustawy o podatku od

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie, znak SPS-0202-3870/00 z 4 maja 2000 r., interpelację pana posła Wiesława Kiełbowicza w sprawie niekorzystnych warunków funkcjonowania małych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w lokalach użytkowych administrowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, uprzejmie informuję i wyjaśniam, co następuje:    1. Opłaty eksploatacyjne co do zasady płacone przez członków spółdzielni zajmujących przydzielone lokale zarówno mieszkaniowe, jak i użytkowe na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu nie mogą być traktowane jako opłaty czynszowe lub pozaczynszowe związane z najmem lub dzierżawą. Czynsz jest bowiem wynagrodzeniem za zajmowanie cudzego lokalu na podstawie umowy najmu lub dzierżawy.    Nie podlegają więc opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług opłaty eksploatacyjne związane m.in. z lokalami użytkowymi, które zostały przydzielone członkom spółdzielni na podstawie art. 204 § 2 pkt. 1 i 2, art. 238 § 1 i art. 239 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (DzU nr 30, poz. 210 z późn. zm.). Przydziałów lokali użytkowych członkom spółdzielni nie można traktować jako sprzedaży podlegającej opodatkowaniu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 ze zm.). Ograniczone prawo rzeczowe nie jest bowiem ˝towarem˝ w znaczeniu, jaki temu pojęciu nadaje art. 4 pkt 1 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.    W tym przypadku spółdzielnia mieszkaniowa, nie wykonując czynności podlegających opodatkowaniu, nie może wystawiać faktur VAT na czynności związane z pobieraniem tzw. opłat eksploatacyjnych.    Podatek VAT zapłacony przez spółdzielnie mieszkaniowe przy nabywaniu towarów i usług związanych z ww. opłatami eksploatacyjnymi stanowi zatem koszt spółdzielni, co oznacza, że kwoty tego podatku nie mogą być przez spółdzielnie odliczane od podatku należnego VAT, bowiem są one związane z działalnością spółdzielni niepodlegającą opodatkowaniu ww. podatkiem. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku dokonywania zakupów związanych z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podatnikom VAT (w tym również spółdzielniom) nie przysługuje prawo do obniżania kwoty podatku należnego lub zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku (art. 20 ust. 2 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym).    Jeżeli członek spółdzielni prowadzi w lokalu użytkowym działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, spółdzielnia mieszkaniowa może wystawiać faktury VAT z wyodrębnionym podatkiem wyłącznie jednak od czynności opodatkowanych związanych z opłatami eksploatacyjnymi (np. podatek od towarów i usług z tytułu dostaw c.o., c.w., wywozu śmieci). Można to jednak robić w zakresie, w jakim przyjęty i obowiązujący w niej statut zezwala na nietraktowanie wymienionych rozliczeń jako wykonywanych na podstawie art. 208 ww. ustawy Prawo spółdzielcze (partycypowanie członków spółdzielni w kosztach budowy, utrzymania i eksploatacji nieruchomości spółdzielczych).    2. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa, dysponująca lokalami użytkowymi wbudowanymi lub wolno stojącymi, wynajmuje lub wydzierżawia je użytkownikom nieposiadającym prawa własnościowego spółdzielczego (lub lokatorskiego) do tych pomieszczeń, czynności te stanowią usługę najmu (dzierżawy) w rozumieniu art. 4 pkt 2 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy.    W opisanym przypadku zatem spółdzielnia mieszkaniowa będąca podatnikiem podatku od towarów i usług powinna wystawiać na ww. najemców (dzierżawców) lokali użytkowych faktury VAT z wykazanym podatkiem należnym, który w świetle przepisów cytowanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. użytkownik lokalu będzie mógł odliczyć od swego podatku należnego (nie występuje podwójne opodatkowanie podatkiem VAT). W tym przypadku także spółdzielnia mieszkaniowa będzie mogła pomniejszać kwotę podatku należnego z tytułu wykonywania usług najmu (dzierżawy) o kwoty podatku naliczonego, zawartego w zakupach towarów i usług związanych z tą działalnością.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 16 czerwca 2000 r.