Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie ujednolicenia wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług dokonywanej przez urzędy skarbowe - ponowna

   Szanowna Pani Minister! W imieniu swoim oraz moich wyborców dziękuję za zajęcie się sprawą mojej interpelacji nr 5228 z dnia 29 listopada 2000 r. dotyczącej m.in. odliczenia podatku VAT z faktur w walucie EURO oraz z faktur dokumentujących zaliczki budowlane i za udzielenie w dniu 9 lutego 2001 r. odpowiedzi w tym zakresie.    Jak zaznaczyłem w swojej interpelacji z dnia 29 listopada 2000 r., sprawy tam przedstawione stanowią poważny problem regionalny i dotyczą poważnych inwestycji realizowanych zarówno przez dużych inwestorów, jak i szereg drobnych przedsiębiorców działających w charakterze podwykonawców. Postępowanie aparatu skarbowego naraża wielu inwestorów na implikacje finansowe wskutek niejednolitej wykładni tego samego przepisu przez różne organa skarbowe na terenie regionu i kraju, co może doprowadzić do likwidacji małych przedsiębiorstw budowlanych. Fakt ten spowodował konieczność złożenia w dniu 29 listopada 2000 r. interpelacji nr 5228.    Niestety z docierających do mnie sygnałów wynika, że odpowiedź na nią nie jest uwzględniona przez lokalne organy podatkowe (np. Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu oraz Izbę Skarbową w Opolu), które w dalszym ciągu kwestionują podatek naliczony VAT z faktur VAT wystawionych w walucie EURO przez podmioty zagraniczne zarejestrowane na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, twierdząc, iż faktura taka jest sprzeczna z zasadami określonymi w § 37 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 grudnia 1999 r. do ustawy o VAT. Co do faktur na zaliczki budowlane organy przyjęły do stosowania stanowisko sekretarza stanu z upoważnienia ministra finansów, iż nie ma zakazu odliczania VAT z faktur na zaliczki budowlane nieprzekraczające 50% ceny, jednak - zdaniem tych organów - w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r. odliczenie podatku VAT z takiej faktury zaliczkowej nie może być dokonane w miesiącu wcześniejszym niż miesiąc otrzymania zaliczki na poczet usług budowlanych.    W związku z powyższym wyborcy zgłaszają ponownie niepewności prawne i proszą o zajęcie jednoznacznego stanowiska w następujących kwestiach:    1. Czy istnieje zakaz odliczania podatku VAT z faktur wystawionych przez/dla podmiotów zagranicznych, zarejestrowanych do VAT w Polsce na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wyłącznie w walucie wymiennej (euro) i czy nieodzownym warunkiem tego odliczenia jest uwidoczniony na tej fakturze wynik przeliczenia dokonany w trybie art. 21 ust. 3 ustawy o rachunkowości, skoro system księgowy zapewnia automatycznie przeliczenie walut obcych na waluty wymienialne?    2. Czy moment odliczania podatku VAT z faktur VAT dokumentujących zaliczki na poczet usług budowlanych (tj. zaliczki w rozumieniu art. 6 ust. 10 ustawy o VAT) był uzależniony w stanie prawnym 1999 r. od momentu zapłaty zaliczki budowlanej, skoro art. 19 ust. 3a ustawy o VAT w brzmieniu z 1999 r. dotyczy wyłącznie zaliczek w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy, tj. zaliczek wynoszących co najmniej 50% ceny?    Odpowiedź sekretarza stanu J. Rudowskiego z dnia 9 lutego 2001 r. z upoważnienia pana ministra na moją interpelację nr 5228 dotyczącą ww. problemów zrozumiano następująco:    1. Przepisy o podatku VAT nie zawierają zakazu odliczania podatku naliczonego VAT z faktur VAT wystawionych przez/dla podmiotów zagranicznych wyłącznie w walucie wymienialnej (euro). Jedynie na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o rachunkowości istnieje obowiązek przeliczenia dowodu księgowego, jakim jest m.in. faktura VAT, opiewającego na waluty obce, na walutę polską przez każdą ze stron transakcji, tj. przez nabywcę i przez wystawcę dla celów prowadzenia ewidencji. Jednakże z treści cytowanego przez sekretarza stanu art. 21 ust. 3 ustawy o rachunkowości wynika ponadto, że wynik przeliczenia nie musi być uwidoczniony na dowodzie (fakturze VAT), jeżeli system przetwarzania danych zapewnia automatycznie przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.    Rozumiem, że w takim przypadku, gdy system zapewnia automatyczne przeliczanie walut obcych na złotówki, faktura VAT wystawiona przez/dla podmiotu zagranicznego będącego zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w Polsce nie musi zawierać wyniku przeliczenia i faktura taka stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego VAT z takiej faktury, po kursie z dnia dokonania operacji gospodarczej.    2. Faktura VAT na zaliczkę budowlaną, wystawiona zgodnie z § 42 rozporządzenia ministra finansów z 15 grudnia 1997 r. do ustawy o podatku VAT (w stanie prawnym z 1999 r.), tj. nie wcześniej niż 30 dni przed powstaniem obowiązku podatkowego (tj. przed otrzymaniem zapłaty tej zaliczki), stanowi podstawę do odliczenia wykazanego na tej fakturze podatku naliczonego przez nabywcę w miesiącu otrzymania tej faktury lub w miesiącu następnym. Jedynie w przypadku zaliczek podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o VAT, który to przepis został zacytowany w odpowiedzi sekretarza stanu, istnieje czasowe ograniczenie w dokonaniu takiego odliczenia, wynikające z treści art. 19 ust. 3a ustawy o podatku VAT w brzmieniu z 1999 r., a mianowicie faktura opiewająca na taką zaliczkę może być odliczona dopiero w miesiącu otrzymania przedpłaty. Ograniczenie to, jak rozumiem z ww. odpowiedzi sekretarza stanu, nie ma zastosowania w przypadku faktur VAT na zaliczki budowlane, które mogą być wystawione do 30 dni przed powstaniem obowiązku podatkowego, tj. przed otrzymaniem zapłaty zaliczki, gdyż zaliczki budowlane są zaliczkami w rozumieniu art. 6 ust. 10, a niepodlegającymi opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku VAT, na który to powołuje się art. 19 ust. 3a ustawy o VAT w brzmieniu z 1999 r.    Jeśli nie jest możliwe w 1999 r. odliczenie podatku VAT z faktury VAT na zaliczkę budowlaną, wystawionej przed jej otrzymaniem, to zapytuję, jaki jest cel i sens uregulowań § 42 rozporządzenia ministra finansów z 15 grudnia 1997 r. do ustawy o podatku VAT, który zezwala na takie wcześniejsze wystawienie faktury na 30 dni przed zapłatą zaliczki.    Tak rozumianą treść i wnioski płynące z odpowiedzi sekretarza stanu z upoważnienia ministra finansów przekazałem moim wyborcom, którzy, jak zaznaczyłem na wstępie, mają dalsze wątpliwości co do tych wniosków wyciągniętych z treści pisma sekretarza stanu.    W związku z czym, biorąc pod uwagę wagę problemu oraz zapewnienie i popieranie rozwoju gospodarczego w moim regionie, zwracam się z ponowną prośbą o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na powyższe problemy.    Jednocześnie zapytuję, czy pani minister przewiduje wydanie w tej sprawie urzędowej interpretacji w trybie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z uwagi na niejednolitą praktykę organów podatkowych w ww. sprawach, o czym sygnalizowałem w mojej poprzedniej interpelacji nr 5228 z 29 listopada 2000 r. Jako przykład podałem warszawskie organy podatkowe i kontroli skarbowej podległe Izbie Skarbowej w Warszawie, które, w odróżnieniu od organów z terenu woj. opolskiego, nie kwestionują w stanie prawnym z 1999 r. odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur VAT wystawionych wyłącznie w walucie wymienialnej przez nierezydentów zarejestrowanych w Polsce do celów podatku VAT, jak też z faktur VAT na zaliczki budowlane, wystawionych zgodnie z § 42 rozporządzenia ministra finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie VAT, tj. 30 dni przed ich zapłatą.    Dziękuję za szybką interwencję w tym zakresie, pozostaję z poważaniem.    Poseł Ryszard Wawryniewicz    Warszawa, dnia 28 września 2001 r.