Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie kontroli nielegalnego zatrudniania cudzoziemców

   Szanowny Panie Ministrze! W Narodowej strategii wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich w latach 2000-2006 opracowanej przez rząd podaje się szacunkowe dane dotyczące nielegalnego zatrudnienia w polskiej gospodarce. Przyjęta kwota 150 tys. osób rocznie wydaje się zbyt niska. Trudno ją jednak wprost podważać, nie ma przecież żadnego w pełni wiarygodnego źródła danych na ten temat. Badań takich nie prowadzi Główny Urząd Statystyczny, Państwowa Inspekcja Pracy nie dysponuje wystarczającymi możliwościami organizacyjnymi do prowadzenia takich statystyk, a po przejęciu w 2000 r. urzędów pracy przez samorządy terytorialne resort pracy stracił możliwość bezpośredniego wpływu na kontrolę legalności zatrudnienia. Taka informacja zawarta jest m.in. w odpowiedzi ministra gospodarki (w uzgodnieniu z MPiPS) z dnia 28 lutego 2001 r. na dezyderat nr 10 sejmowej Komisji Polityki Przestrzennej, Budowlanej i Mieszkaniowej.    Biorąc pod uwagę zmiany strukturalne polskiej gospodarki połączone ze słabnącym wzrostem gospodarczym, bardzo wysokie i rosnące bezrobocie - zróżnicowane jednocześnie pod względem tak regionalnym, jak i sektorowym, a także perspektywę integracji z rynkiem Unii Europejskiej, precyzyjne ustalenie liczby osób nielegalnie zatrudnionych w poszczególnych sektorach i regionach oraz dynamiki przyrostu ich liczby wydaje się kluczowe dla skutecznego prowadzenia polityki państwa w tej sferze. Trudno sobie wyobrazić, by rząd całkowicie zlekceważył ten problem i pozbawił się wpływu na zjawisko nielegalnej i legalnej imigracji zarobkowej, pozostawiając decyzje i mechanizmy kontrolne w wyłącznej kompetencji struktur samorządów powiatowych. Liczba 150 czy nawet 250 tys. nielegalnych imigrantów zarobkowych nie jest może problemem najistotniejszym w skali całej gospodarki, ale już w sytuacji koncentracji w dwóch czy trzech sektorach, a także w niektórych tylko regionach kraju staje się problemem poważnym. Polska gospodarka, mimo wielu wad i okresu słabszego wzrostu, jest coraz bardziej atrakcyjna dla imigracji zarobkowej głównie z krajów położonych za naszą wschodnią granicą. Imigranci podejmują pracę najczęściej w rolnictwie, ogrodnictwie i budownictwie. Nie zawsze są to prace wyłącznie sezonowe i w przypadku budownictwa już teraz mają wyraźny wpływ na rynek pracy. W tym wypadku można już mówić o zjawisku dumpingu płacowego, nieuczciwej konkurencji na rynku pracy i zamówień, a także wymiernych stratach polskiego systemu podatkowego. Na pełny liberalizm polityki zatrudnienia i brak kontroli nad nią nie pozwalają sobie znacznie zasobniejsze kraje zachodnioeuropejskie. Tym bardziej nie może na to sobie pozwolić nasz kraj.    Proszę pana ministra o informację, jakie rząd podejmuje, planuje i proponuje działania zmierzające do przywrócenia kontroli nad legalnością zatrudnienia cudzoziemców? Jakie środki finansowe i organizacyjne należałoby przeznaczyć na ten cel, tak by kontrola ta była skuteczna? Jaka instytucja państwowa winna pełnić nadzór nad legalnością zatrudnienia i czy wystarczające do sprawnego wykonania tego zadania są, pańskim zdaniem, istniejące struktury samorządowe i państwowe (oczywiście przy odpowiedniej zmianie systemu przepływu informacji pomiędzy nimi)? Czy istniejące prawo jest wystarczające do ograniczenia zjawiska nielegalnego zatrudnienia, czy też wymaga zmian?    Proszę także o przekazanie listy powiatów, które nie przeprowadzają kontroli legalności zatrudnienia. Według przytoczonej wyżej rządowej odpowiedzi na dezyderat 10 sejmowej Komisji Polityki Przestrzennej takich powiatów w 2000 r. było aż 80, a ilość kontroli gwałtownie malała.    Jestem głęboko przekonany, że nadszedł czas, by problem nielegalnego zatrudnienia imigrantów zarobkowych przestał być postrzegany jako problem marginalny i mało znaczący dla polskiego rynku pracy. Mam nadzieję, że pan minister również podziela ten pogląd.    Z wyrazami szacunku    Poseł Zbigniew Janowski    Warszawa, dnia 23 lipca 2001 r.