Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie wydania jednoznacznego stanowiska resortu finansów dotyczącego opodatkowania podatkiem VAT oraz akcyzowym sprzedaży importowanych używanych samochodów osobowych

   Szanowny Panie Premierze! Zwrócili się do mnie wyborcy z prośbą o interwencję w Ministerstwie Finansów mającą na celu wydanie jednoznacznego stanowiska resortu dotyczącego stosowania opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz akcyzowym sprzedaży w kraju importowanych używanych samochodów osobowych przez podatników zajmujących się tym zawodowo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.    Do końca 1999 r. urzędy skarbowe wydawały na indywidualnie złożone wnioski decyzje ograniczające pobór podatku od towarów i usług do wysokości 22% różnicy pomiędzy ceną sprzedaży a ceną zakupu. Takie postępowanie było spowodowane brakiem przepisów podatkowych normujących powyższą kwestię, a mających na celu zachowanie interesu podatników, bowiem w przypadku braku takiego rozwiązania podatek od towarów i usług pobierany od ceny sprzedaży byłby większy niż całość zysku z zawartej transakcji, powodując całkowity brak opłacalności takiego działania.    Minister finansów zauważył powyższą lukę w przepisach i w dniu 22.12.1999 r. zmienił rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (DzU nr 109, poz. 1245), gdzie dodano w § 69 ww. rozporządzenia (dotyczącym zwolnień z podatku VAT) ust. 9 o treści: ˝odsprzedaż używanych samochodów osobowych oraz innych samochodów o ładowności do 500 kg dokonywaną przez podatników, którzy nie byli użytkownikami tych samochodów w części przewyższającej kwotę podatku obliczoną od różnicy pomiędzy ceną sprzedaży a ceną nabycia samochodu˝.    W praktyce z powyższego przepisu wynika, że w przypadku zakupu używanego samochodu osobowego od osoby fizycznej nieprowadzącej żadnej działalności gospodarczej opodatkowaniu podlega wyłącznie zysk sprzedawcy, a część dotycząca zakupu jest zwolniona z podatku VAT.    W przypadku importu używanych samochodów osobowych, wprowadzonych do sprzedaży na teren Polski na podstawie rachunku zakupu i dokumentu zgłoszenia celnego SAD oraz zakupu używanego samochodu osobowego od innego podatnika VAT na podstawie faktury VAT zakupu, znajduje zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gdzie jest mowa o tym, że kiedy sprzedaż samochodów jest przedmiotem działalności gospodarczej podatnika, to nie ma zastosowania ograniczenie prawa do obniżenia podatku należnego VAT o podatek naliczony przy zakupie tych pojazdów, w związku z powyższym dlaczego narzuca się podatnikowi stosowanie przepisów zawartych w § 69 ust. 9 rozporządzenia wykonawczego VAT?    Ponieważ nie do końca było wiadomo, czy właściwie podatnicy interpretują § 69 ust. 9 rozporządzenia wykonawczego VAT, wystąpili z pismem do urzędu skarbowego o jego urzędową interpretację. Na początku 2001 r. otrzymali odpowiedź, z której wynika, iż bardzo mylili się w stosowaniu tego przepisu. Z otrzymanej interpretacji dowiedzieli się, iż import samochodów używanych oraz zakupionych od płatników VAT podlega ograniczeniu, o którym mowa w § 69 ust. 9, tzn. że podatnik nie ma prawa do odliczenia całości podatku VAT od zakupu pojazdu i musi ustalić, jaki jest udział jego marży handlowej, do całości ceny sprzedaży i tym wskaźnikiem dopiero ustalić kwotę podatku naliczonego przysługującego mu do odliczenia. Taka interpretacja z punktu widzenia obrotu gospodarczego jest nie do przyjęcia, ponieważ uzależnia prawo do odliczenia części podatku naliczonego od określenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży samochodu przed dokonaniem tej czynności. Konsekwencją takiego postępowania jest pozbawienie podatnika ustawowego prawa do odliczenia jakiejkolwiek części podatku naliczonego, jeśli pojazd nie zostanie sprzedany w ciągu dwóch miesięcy od daty zakupu, upływa bowiem wtedy ustawowy termin prawa do odliczenia podatku (art. 19 ustawy VAT), a ustawa nie pozwala w żadnym z przepisów na odliczenie ˝częściowe˝ z dokumentu zakupu.    W chwili obecnej istnieją dwa odmienne stanowiska izb skarbowych w tej sprawie. Pismo nr IS-PP-C-005/4/1002 Izby Skarbowej w Poznaniu podziela pogląd zaprezentowany na początku naszego pisma, natomiast Urząd Skarbowy w Kłodzku posiada interpretację Izby Skarbowej we Wrocławiu diametralnie odmienną od interpretacji ww. przepisu z rozporządzenia Izby Skarbowej w Poznaniu.    Efekt powyższych wyjaśnień obu izb jest taki, iż faktury zakupu otrzymane przez podatników z terenu dolnośląskiego dokumentujące zakup pojazdu z terenu poznańskiego nie dają podstaw do odliczenia podatku VAT, pomimo iż są wystawione z zachowaniem wszystkich wymogów, jakie nakłada w tym zakresie rozporządzenie wykonawcze do ustawy o podatku od towarów i usług i na odwrót - faktury wystawione przez podatników okręgu wrocławskiego, którzy zastosowali się do urzędowej interpretacji, są kwestionowane przez okręg poznański.    Obecnie na terenie Kłodzka Urzędy: Skarbowy i Kontroli Skarbowej przeprowadzają kontrolę wg wskazówek izby, kwestionują prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu, przypisując te sumy jako kwoty nienależnie odliczone do zapłaty oraz jednocześnie stosują sankcje z art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług w postaci dodatkowego 30% zobowiązania podatkowego, a ponadto ze względu na wysokość ˝uszczupleń˝ dochodów państwa, podatnicy ci stali się w jednym dniu przestępcami skarbowymi.    Mając na uwadze fakt, iż podatnicy okręgu wrocławskiego zapłacili podatek należny skarbowi państwa w całości, jest bulwersujące to, że sposób ustalenia tego zobowiązania podatkowego jest odmienny w zależności od części kraju, gdzie podatnik prowadzi działalność, a dodatkowo niejasność prawa powoduje dla niego dotkliwe skutki finansowe w postaci dodatkowych sankcji karno-skarbowych.    Nadmieniam, iż w 2000 r. dokonywano, w pełnej kwocie, odpisu podatku naliczonego VAT z dokumentu zakupu, przy jednoczesnym naliczeniu także w pełnej kwocie podatku należnego VAT po dokonaniu transakcji sprzedaży używanych samochodów osobowych. Zgodnie z odpowiedzią Urzędu Skarbowego w Kłodzku w 2001 r. zmieniono zasadę, rozliczając podatek VAT jak w powyższym wyjaśnieniu. Zatem podatek naliczony nie został w pełni odpisany. Biorąc pod uwagę ewentualność, iż interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu jest prawidłowa prosimy o wyjaśnienie, w jaki sposób, nie uchybiając przepisom ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego, naliczyć podatek należny od całości sprzedaży przy jednoczesnym odliczeniu w pełnej kwocie podatku naliczonego VAT, niewykazanego w deklaracji VAT-7 2001 r. za miesiąc, którego termin rozliczenia upłynął zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z różnymi interpretacjami proszę o rozpatrzenie każdego aspektu rozliczenia podatkowego, gdyż w myśl Ordynacji podatkowej różnorodność interpretacji przepisów nie może szkodzić podatnikowi.    Czy podatnik ma prawo do składania korekt VAT-7 z wykazaną wyższą kwotą podatku VAT naliczonego?    Czy urząd skarbowy, wydając decyzję i wskazując nieprawidłowość w podatku VAT naliczonym poprzez wcześniejsze odliczenie z faktur, też ma obowiązek uwzględnić w decyzji prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego za następny miesiąc z ww. faktur?    Czy podatnikowi, który nabył prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, wykazanego w deklaracji VAT-7 złożonej w ustawowym terminie, nabywając prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie dokumentu zakupu, i spełnił wymogi określone w art. 21 ust. 4, urząd skarbowy może odmówić zwrotu nadwyżki podatku VAT w trakcie dokonywania wyrejestrowywania działalności gospodarczej?    Przykład: Zakończenie wykonywania działalności gospodarczej 25.07.2001 r., czynności wyrejestrowywujące 31.07.2001 r., złożona deklaracja VAT-7 za 07/2001 - w terminie ustawowym (do 25.08.2001 r.) z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. W przypadku wystawienia faktury korygującej dotyczącej sprzedaży z naliczonym podatkiem VAT należy zaksięgować fakturę w miesiącu jej wystawienia czy też w miesiącu, którego korekta dotyczy, jeżeli ww. korekta budzi wiele wątpliwości i staje się problematyczna dla podatników, w związku z czym prosimy o jednolitą interpretację omawianych problemów.    Poseł Czesław Pogoda    Kłodzko, dnia 14 marca 2002 r.